Naslag

Woordenlijst

95 begrippen die je in de lessen tegenkomt. In elke les kun je een onderstreepte term aanwijzen of aantikken voor deze uitleg.

Geloof (ʿaqīdah)

ākhiraآخِرَة: Het Hiernamaals: het leven na de dood, met de Opstanding, de Afrekening, het Paradijs en het Vuur.
fiṭraفِطْرَة: De aangeboren natuur van de mens, die van nature God erkent.
ghaybغَيْب: Het ongeziene: wat we niet met onze zintuigen waarnemen maar kennen uit openbaring, zoals engelen en het Hiernamaals.
iḥsānإِحْسَان: Het hoogste niveau van geloof: Allah aanbidden alsof je Hem ziet, want ook al zie jij Hem niet, Hij ziet jou (ḥadīth van Jibrīl).
ikhlāṣإِخْلَاص: Oprechtheid: iets puur voor Allah doen. Ook de naam van soera 112.
īmānإِيمَان: Geloof: overtuiging in het hart, uitgesproken met de tong en zichtbaar in daden. Heeft zes zuilen.
islāmإِسْلَام: Overgave aan Allah. Ook de naam van de religie; heeft vijf zuilen.
Jannaجَنَّة: Het Paradijs, letterlijk 'de tuin'.
qadarقَدَر: De goddelijke voorbeschikking: Allah weet alles, heeft alles vastgelegd, wil wat gebeurt en schept het. Zesde zuil van īmān.
riyāʾرِيَاء: Pronken met aanbidding: goede daden doen om door mensen gezien te worden in plaats van voor Allah.
shahādaشَهَادَة: De geloofsgetuigenis: 'Er is geen god dan Allah, en Muḥammad is de boodschapper van Allah.' Eerste zuil van de islam.
shirkشِرْك: Iets of iemand naast Allah plaatsen in aanbidding of in Zijn eigenschappen. Het tegenovergestelde van tawḥīd en de grootste zonde.
tawḥīdتَوْحِيد: De eenheid van Allah: geloven dat Allah de Enige Schepper is, de Enige die aanbidding verdient, met unieke namen en eigenschappen.
ʿaqīdahعَقِيدَة: Geloofsleer: wat een moslim met zekerheid gelooft over Allah, de profeten, het ongeziene en het Hiernamaals.

Gebed & reinheid

adhānأَذَان: De oproep tot het gebed.
ghuslغُسْل: De grote rituele wassing van het hele lichaam, bijvoorbeeld na de menstruatie of na janāba.
imāmإِمَام: Wie het gebed in groep leidt; ook een titel voor een grote geleerde.
iqāmaإِقَامَة: De tweede, kortere oproep direct voordat het gebed in groep begint.
janābaجَنَابَة: De staat van grote onreinheid na een zaadlozing of gemeenschap; vereist ghusl.
jumuʿaجُمُعَة: Het vrijdaggebed in de moskee, met een preek (khuṭba), in plaats van Dhuhr.
khushūʿخُشُوع: Nederigheid en concentratie in het gebed, met je hart erbij.
khuṭbaخُطْبَة: Preek, onder meer bij het vrijdaggebed en de ʿĪd-gebeden.
masjidمَسْجِد: Moskee, letterlijk 'plaats van neerknieling'.
najāsaنَجَاسَة: Onreine stof, zoals urine of uitwerpselen, die je van lichaam, kleding en plaats verwijdert.
qaṣrقَصْر: Het inkorten van gebeden van vier rakʿāt tot twee tijdens een reis.
qiblaقِبْلَة: De gebedsrichting: naar de Kaʿba in Mekka. Vanuit Nederland ongeveer zuidoost.
qiyāmقِيَام: Het staan in het gebed, waarin je Al-Fātiḥa reciteert.
rakʿaرَكْعَة: Eén 'ronde' van het gebed: staan, buigen, rechtop komen, twee keer neerknielen. Meervoud: rakʿāt.
rukūʿرُكُوع: Het buigen in het gebed, rug recht, handen op de knieën.
ṣalāhصَلَاة: Het rituele gebed, vijf keer per dag. Tweede zuil van de islam.
sujūdسُجُود: De neerknieling met het voorhoofd op de grond: het moment dat je het dichtst bij Allah bent.
sujūd as-sahwسُجُود السَّهْو: Twee extra neerknielingen om een vergissing in het gebed te herstellen.
ṭahāraطَهَارَة: Reinheid: van lichaam, kleding en plaats, en de rituele staat van reinheid voor het gebed.
takbīrتَكْبِير: Het zeggen van 'Allāhu akbar' (Allah is de Grootste).
tashahhudتَشَهُّد: De getuigenis die je zittend in het gebed zegt, beginnend met 'at-taḥiyyātu lillāh'.
taslīmتَسْلِيم: De afsluitende groet van het gebed: 'as-salāmu ʿalaykum wa raḥmatu llāh', naar rechts en links.
tayammumتَيَمُّم: Droge reiniging met schone aarde of steen, als er geen water is of water schadelijk is.
witrوِتْر: Het oneven aantal rakʿāt na ʿIshāʾ, als afsluiting van de nacht.
wuḍūʾوُضُوء: De kleine rituele wassing vóór het gebed: gezicht, armen, hoofd en voeten.

Koran

asbāb an-nuzūlأَسْبَاب النُّزُول: De aanleidingen waarbij verzen werden geopenbaard.
āyaآيَة: Een vers van de Koran; letterlijk 'teken'. Meervoud: āyāt.
balāghaبَلَاغَة: Welsprekendheid en retorica in het Arabisch.
basmalaبَسْمَلَة: Het zeggen van 'Bismillāhi r-raḥmāni r-raḥīm' (In de naam van Allah, de Erbarmer, de Meest Barmhartige).
ḥāfiẓحَافِظ: Iemand die de hele Koran uit het hoofd kent.
ḥifẓحِفْظ: Het memoriseren van de Koran.
ījāzإِيجَاز: Beknoptheid: veel betekenis in weinig woorden.
iʿjāzإِعْجَاز: De onnavolgbaarheid van de Koran: niemand kan iets gelijkwaardigs maken.
juzʾجُزْء: Een dertigste deel van de Koran, handig om in een maand uit te lezen.
maddمَدّ: Verlenging van een klinker bij het reciteren.
makhārijمَخَارِج: De articulatiepunten: waar in mond en keel een Arabische letter wordt gevormd.
Medinischمَدَنِي: Geopenbaard na de hijra (622).
Mekkaansمَكِّي: Geopenbaard vóór de hijra (622).
muṣḥafمُصْحَف: Een geschreven exemplaar van de Koran als boek.
naskhنَسْخ: Opheffing: een latere regel in de openbaring die een eerdere vervangt.
naẓmنَظْم: De precieze rangschikking van woorden; volgens al-Jurjānī de kern van het taalwonder van de Koran.
qirāʾātقِرَاءَات: De overgeleverde leeswijzen van de Koran, zoals Ḥafṣ ʿan ʿĀṣim en Warsh ʿan Nāfiʿ.
soeraسُورَة: Een hoofdstuk van de Koran; er zijn er 114.
tafsīrتَفْسِير: Uitleg en commentaar op de betekenis van de Koran.
taḥaddīتَحَدِّي: De uitdaging van de Koran om iets gelijkwaardigs te maken, zelfs maar één soera.
tajwīdتَجْوِيد: De regels van correcte Koranrecitatie: uitspraak, verlenging, nasalering enzovoort.
waḥyوَحْي: Openbaring: Allah die Zijn woord aan een profeet overbrengt.

Seerah

AHهـ: 'Na de Hijra': jaartelling vanaf 622 n.Chr.
Anṣārأَنْصَار: 'De helpers': de moslims van Medina die de Muhājirūn opvingen.
daʿwaدَعْوَة: Uitnodiging tot de islam.
ḥanīfحَنِيف: Iemand die het zuivere monotheïsme van Ibrāhīm volgde.
hijraهِجْرَة: De emigratie van Mekka naar Medina in 622; begin van de islamitische jaartelling.
Isrāʾ en Miʿrājالإِسْرَاء وَالْمِعْرَاج: De nachtreis van de Profeet ﷺ van Mekka naar Jeruzalem en de hemelvaart, waarbij het gebed werd voorgeschreven.
jāhiliyyaجَاهِلِيَّة: 'De tijd van onwetendheid': Arabië vóór de islam.
Kaʿbaالْكَعْبَة: Het kubusvormige huis van Allah in Mekka, gebouwd door Ibrāhīm en Ismāʿīl; de qibla.
Muhājirūnمُهَاجِرُون: De moslims die uit Mekka naar Medina emigreerden.
Qurayshقُرَيْش: De leidende stam van Mekka, waartoe de Profeet ﷺ behoorde.
ṣaḥābaصَحَابَة: De metgezellen: wie de Profeet ﷺ ontmoette als gelovige en als moslim stierf.
sīraسِيرَة: De levensbeschrijving van de Profeet Muḥammad ﷺ.

Algemeen

adabأَدَب: Etiquette en manieren, zoals bij eten, groeten of het lezen van de Koran.
akhlāqأَخْلَاق: Karakter en goede omgangsvormen.
dhikrذِكْر: Het gedenken van Allah, bijvoorbeeld met subḥānallāh, al-ḥamdu lillāh en Allāhu akbar.
duʿāʾدُعَاء: Smeekbede: Allah om iets vragen, in elke taal en op elk moment.
farḍفَرْض: Verplicht: wie het doet wordt beloond, wie het nalaat zonder reden begaat een zonde.
fiqhفِقْه: Islamitisch recht en praktische regelgeving: hoe je bidt, vast, handelt enzovoort.
ḥadīthحَدِيث: Een overlevering van wat de Profeet ﷺ zei, deed of goedkeurde, met een keten van overleveraars.
ḥajjحَجّ: De bedevaart naar Mekka, eens in je leven verplicht als je het kunt. Vijfde zuil.
ḥalālحَلَال: Toegestaan.
ḥarāmحَرَام: Verboden.
madhhabمَذْهَب: Rechtsschool. De vier bekende soennitische zijn de Ḥanafī, Mālikī, Shāfiʿī en Ḥanbalī school.
makrūhمَكْرُوه: Afgeraden: beter om te laten, maar geen zonde.
niyyaنِيَّة: Intentie in het hart. 'Daden worden beoordeeld naar de intenties' (Bukhārī 1).
ṣabrصَبْر: Geduld en standvastigheid.
ṣadaqaصَدَقَة: Vrijwillige liefdadigheid, ook een glimlach of een helpende hand.
ṣawmصَوْم: Vasten: van dageraad tot zonsondergang niet eten, drinken en meer. Verplicht in Ramadan.
shukrشُكْر: Dankbaarheid tegenover Allah.
sunnaسُنَّة: De weg van de Profeet ﷺ: wat hij zei, deed en goedkeurde. In fiqh ook: aanbevolen (niet verplicht).
taqwāتَقْوَى: Godsbewustzijn: je bewust zijn van Allah en daardoor het goede doen en het slechte laten.
ummaأُمَّة: De wereldwijde gemeenschap van moslims.
zakātزَكَاة: Verplichte armenbelasting: jaarlijks 2,5% van spaargeld boven een minimum. Derde zuil van de islam.
ʿumraعُمْرَة: De 'kleine bedevaart' naar Mekka, die het hele jaar kan.